Stoisz przed półką z przetworami i masz w ręku słoik ogórków „kiszonych”? Odłóż go i poszukaj lodówki. Prawdziwe kiszonki to żywa fermentacja, więc w sklepie trzymane są w chłodni, a ich zalewa jest mętna. Słoiki z ciepłej półki zwykle są pasteryzowane albo mają ocet i konserwanty.
Krok pierwszy: zobacz, gdzie stoi słoik
Zanim w ogóle sięgniesz po słoik, rozejrzyj się po alejce. W dobrych ogórkach kiszonych wciąż pracują bakterie kwasu mlekowego. To one robią z ogórka kwaśną, chrupiącą przekąskę, ale potrzebują chłodu, żeby fermentacja nie wymknęła się spod kontroli. Dlatego miejsce kiszonek jest w lodówce albo w chłodni.
Mam prostą regułę, której nauczyłam się po kilku nieudanych zakupach. Jeśli słoik stoi na zwykłej półce obok dżemów i koncentratu pomidorowego, nie czytam nawet etykiety, tylko idę dalej. Taki przetwór musi przetrwać w temperaturze pokojowej, więc ktoś dodał do niego ocet albo konserwanty. Często jest też pasteryzowany, a pasteryzacja zabija dobre bakterie. Słowo „kiszone” na naklejce niczego tu nie zmienia.
Krok drugi: co na etykiecie powinno zapalić czerwoną lampkę?
Ogórki z lodówki też warto obrócić i przeczytać skład. Domowa kiszonka to tylko ogórki, czosnek, przyprawy i solanka. Sklepowa powinna mieć dokładnie tyle samo. Wszystko ponad to jest dodatkiem, który ma coś przyspieszyć, przedłużyć albo ukryć. Oto składniki, przy których odkładam słoik:
- Ocet – to znak, że w słoiku są ogórki kwaszone, a nie kiszone. To zupełnie inny produkt, choć na półce łatwo je pomylić.
- Kwas mlekowy lub kwas cytrynowy – dosypuje się je, żeby przyspieszyć proces. Ogórek robi się kwaśny szybko, ale smakuje płasko i nijako.
- Benzoesan sodu, sorbinian potasu – konserwanty, których dobra kiszonka nie potrzebuje, bo tę rolę pełni solanka.
- Cukier albo syrop glukozowo-fruktozowy – mają przykryć słaby smak i kiepską jakość warzyw.
- Chlorek wapnia (E509) – sam w sobie nie szkodzi, ale sprawia, że chrupią nawet słabe ogórki. Skoro producent musiał go dodać, surowiec raczej nie był najlepszy.
Krok trzeci: unieś słoik i obejrzyj zalewę
Na koniec zostaje szybki test wzrokowy. Prawdziwe ogórki kiszone mają zalewę mętną, lekko mleczną. Ta mętność jest dla nich naturalna, a nie jest wadą produktu, więc nie ma się czego bać.
Jeśli płyn w słoiku jest przejrzysty jak woda z kranu, odstawiam go bez wahania. Skoro dobra kiszonka ma zalewę naturalnie mętną, klarowna to dla mnie sygnał, że ten słoik nie trafi do mojego koszyka. Szkoda na niego pieniędzy.
Ta sama ściąga działa przy kapuście, żurku i zakwasie na barszcz
Przed świętami z tych trzech kroków korzystam kilka razy w tygodniu. Kiszona kapusta do bigosu i pierogów, żurek oraz zakwas na barszcz czerwony to też produkty fermentowane. Ich miejsce w sklepie jest dokładnie tam, gdzie dobrych ogórków, czyli w chłodni.
Sprawdzam je w tej samej kolejności. Najpierw patrzę, czy stoją w lodówce. Potem czytam skład i szukam octu, kwasów, cukru i konserwantów. Na końcu oglądam wygląd. Zakwas z ciepłej półki, zaprawiony octem, nie da barszczowi tej głębokiej, naturalnej kwasowości, na której zależy mi przy wigilijnym stole.