Masz w lodówce mleko i duży kubek kwaśnej śmietany? To wystarczy na domowy twaróg, bez podpuszczki i bez kultur. Mieszam 2 litry świeżego mleka 3,2% z 400 g śmietany 18% i podgrzewam powoli do ok. 85°C, pilnując, żeby nie zawrzało. Jedno zastrzeżenie: mleko UHT odpada, bo słabo się ścina.
Dlaczego mleko UHT się nie nadaje?
Karton z długą datą ważności kusi, bo zwykle leży w szafce. Do twarogu jednak go nie biorę. Białka w mleku UHT są już zdenaturowane, więc po dodaniu śmietany skrzep wytrąca się słabo albo nie pojawia się wcale. Przed takim mlekiem ostrzega też America’s Test Kitchen.
Kupuję świeże mleko pasteryzowane 3,2%, a gdy trafia się mleko prosto od gospodarza, wybieram je bez wahania. Śmietana musi być kwaśna, 18%, najlepiej z krótkim składem.
Warto wiedzieć, co tu na co wpływa. Kolor i konsystencja sera zależą od tłuszczu i temperatury parzenia. Za kwaśność odpowiada śmietana, bo to ona ukwasza mleko. Ciepło oddziela potem skrzep od serwatki.
Co trzeba przygotować
- 2 l świeżego mleka pasteryzowanego 3,2%
- 400 g kwaśnej śmietany 18%
- sól do smaku, jeśli lubisz
- duży garnek o grubym dnie, sito oraz gazę lub tetrę
Całość trwa ok. 2–3 godzin, ale przy kuchence spędzisz najwyżej 20 minut. Resztę robi czas: stygnięcie i odciekanie.
Twaróg krok po kroku
- Rozrób śmietanę. W garnku roztrzep ją z połową szklanki zimnego mleka, aż masa będzie gładka i bez grudek. Dopiero wtedy wlej resztę mleka.
- Grzej na małym ogniu. Mieszaj delikatnie, od czasu do czasu. Dojście do ok. 85°C zajmuje zwykle 15–20 minut. Mleko nie może zawrzeć.
- Zdejmij i przykryj. Gdy pojawi się skrzep, odstaw garnek pod pokrywką na 15–20 minut. W tym czasie skrzep opadnie i się zwiąże.
- Odcedź. Sito wyłóż podwójną warstwą gazy i postaw nad miską. Skrzep przenoś łyżką cedzakową, a resztę przelej przez sito.
- Zawieś. Zwiąż rogi gazy i powieś zawiniątko nad zlewem na 1–2 godziny, aż przestanie kapać. Twardszy ser dostaniesz, gdy na pół godziny położysz na nim coś ciężkiego, np. słoik z wodą.
- Posól na końcu. Do gotowego twarogu wystarczy pół łyżeczki soli. Dodana do gotowego sera nie zaburza ścinania.
Po czym poznać, że trzeba zdjąć garnek z ognia?
Na zdjęciu niżej widać moment, w którym zdejmuję garnek z kuchenki: białe grudki skrzepu pływają w przejrzystej, żółtozielonkawej serwatce. Gdy tak to wygląda, nie czekam ani chwili dłużej.

Przy pierwszym podejściu termometr bardzo pomaga, bo łatwo przegapić właściwą chwilę. Bez niego obserwuj płyn wokół grudek. Najgorsze, co może się stać, to wrzenie. Zagotowane mleko daje twaróg gumowy, zbity w twardą kulę, której nie uratuje już żadne odciskanie.
Co zrobić z serwatką i jak przechowywać twaróg
Serwatki nie wylewam. Wlewam ją zamiast wody do ciasta na naleśniki albo do chleba, a do zupy dodaję w miejsce części wywaru.
Twaróg trzymam w szczelnym pojemniku w lodówce i zjadam w ciągu 3–4 dni. Nie mrożę go, bo po rozmrożeniu robi się suchy i kruchy. Gdy zostaje mi więcej, robię z niego pierogi, sernik albo gzik i do zamrażarki trafia gotowa potrawa.