Jeśli w listopadzie wracasz z lasu z pustym koszykiem, zajrzyj do sosnowego młodnika. Rośnie tam wodnicha późna, czyli listopadówka, którą zbieram nawet po przymrozku i spod śniegu. Do słoików nadaje się jak mało który grzyb. W occie nie mięknie, więc w słoiku zostaje jędrna i sprężysta.
Dlaczego listopadówka tak dobrze znosi ocet?
Największą zaletę tego grzyba widać dopiero po otwarciu słoika. Kawałki listopadówki są jędrne i sprężyste, trzymają kształt i nie zamieniają się w miękką papkę.
Żeby ta jędrność się utrzymała, do octu wybieram przede wszystkim młode, twarde okazy. Pilnuję też czasu. Obgotowane wcześniej grzyby wrzucam do zalewy tylko na 3–4 minuty, więc nie zdążą się rozgotować przed przełożeniem do słoików.
W smaku wodnicha jest delikatna, maślana i grzybowa. Ma też łagodną, owocowo-orzechową nutę, którą czuć także w marynacie.
Gdzie szukać, gdy inne grzyby już zeszły
Sezon zaczyna się pod koniec października, a najwięcej wodnichy jest przez cały listopad. Przy łagodnej zimie znajdziesz ją jeszcze w grudniu, a czasem nawet w styczniu. Mróz jej nie straszny, więc warto iść do lasu także po pierwszych przymrozkach.
Szukaj w lasach iglastych i mieszanych, najlepiej w młodnikach sosnowych i na piaszczystej glebie. Listopadówka rośnie gromadnie, w grupach od kilku do kilkunastu sztuk. Gdy wypatrzysz jeden grzyb, rozejrzyj się dookoła, bo zwykle obok stoją następne.
Po czym poznać wodnichę późną?
Do koszyka wystarczy zapamiętać kilka cech.
- Kapelusz ma od 2 do 8 cm średnicy. U młodych grzybów jest półkolisty albo dzwonkowaty, z garbem pośrodku, a u starszych się wypłaszcza. Kolor oliwkowobrązowy, szarobrązowy lub ciemnobrązowy.
- Blaszki są rzadkie, miękkie i lekko zbiegają na trzon. Najpierw są kremowe, z wiekiem żółkną i robią się pomarańczowe.
- Trzon jest jasnożółty lub kremowy i zwęża się ku podstawie. U młodych okazów pokrywa go śluzowata osłonka.
- Zapach jest łagodny, grzybowy.
Zbieram tylko te grzyby, co do których nie mam żadnych wątpliwości. Jeśli choć jedna cecha się nie zgadza, grzyb zostaje w lesie.
Marynata na 1 kg grzybów i 4 słoiki po 250 ml
Do zalewy potrzebujesz:
- 1 kg wodnichy późnej, najlepiej młodej i jędrnej,
- 1 płaską łyżkę soli kamiennej,
- 10 ziaren czarnego pieprzu,
- 4 ziarna ziela angielskiego,
- wodę z octem, cukier, liście laurowe, gorczycę i cebulę.
- Oczyść i opłucz grzyby. Skórki nie obieraj, bo śluz zejdzie podczas gotowania. Większe okazy przekrój na pół.
- Wrzuć grzyby na osolony wrzątek i gotuj 10 minut. Odcedź je i przelej zimną wodą.
- Pokrój cebulę w piórka.
- W dużym garnku zagotuj wodę z octem. Do wrzącej zalewy dodaj sól, cukier, liście laurowe, ziele angielskie, gorczycę, pieprz i cebulę. Zmniejsz ogień i gotuj 5 minut.
- Dodaj grzyby i gotuj jeszcze 3–4 minuty.
- Przełóż gorące grzyby razem z zalewą do wyparzonych słoików i mocno zakręć.
- Pasteryzuj słoiki przez 15 minut. Potem postaw je do góry dnem i zostaw do całkowitego ostygnięcia.
Tak przygotowana listopadówka jest jędrna i sprężysta również po otwarciu słoika, nawet gdy zbierasz ją już spod pierwszego śniegu.